Warmtepompen besparen veel op CO2 uitstoot ten opzichte van gasverwarming

Warmtepompen besparen veel op CO2 uitstoot ten opzichte van gasverwarming

Er verschijnen af en toe berichten in de media dat warmtepompen slecht zijn voor het milieu, omdat ze meer CO2 uitstoten dan gasverwarming. Ik zal de schrijvers van deze berichten niet meer aandacht geven dan ze toch al niet verdienen, daarom alleen het verhaal over hoe het wèl zit.

Daling emissie

Een warmtepomp verwarmt in de regel met behulp van elektriciteit uit het elektriciteitsnet. Daarom is het belangrijk te weten hoeveel CO2-emissie gepaard gaat met de productie van die elektriciteit (emissiefactor). Uit diverse data blijkt dat de emissiefactor van elektriciteit in Nederland de laatste jaren sterk daalt. In 2015 werd nog meer dan 500 gram CO2 uitgestoten per kWh opgewekte elektriciteit. Inmiddels is dat al gedaald tot ca 400 gram per kWh. Die daling in de laatste jaren komt vooral door minder productie vanuit kolencentrales, en door een toename van productie van duurzame energie. Door een verdere toename van de opwek van duurzame energie en de definitieve sluiting van de kolencentrales in 2030, zal de emissiefactor in 2030 nog verder dalen (tot ca 100 gram per kWh). Dit is geen wishfull thinking, maar komt rechtstreeks voort uit de afspraken in het klimaatakkoord. Met name de geplande windparken op zee dragen in grote mate bij aan deze sterke daling.

Vergelijking

Als we verwarming  door gasketels willen vergelijken  met die van warmtepompen moeten we eerst weten hoeveel CO2 een gasketel uitstoot, per geleverde hoeveelheid warmte. Bij verbranding van aardgas komt ca 1800 gram CO2 vrij per m3 gas dat wordt verbrand. Bij een ketelrendement van 90% levert 1 m3 gas ca 9 kWh aan warmte Dan wordt dus per kWh geleverde warmte ongeveer 200 gram CO2 uitgestoten (1800/9).

Een warmtepomp levert meer warmte dan er aan elektriciteit in gaat. De verhouding tussen de geleverde hoeveelheid warmte en afgenomen hoeveelheid elektriciteit wordt de COP genoemd. De COP hangt af van het verschil tussen de afgifte-temperatuur en de temperatuur van de warmtebron. De COP voor lucht/water warmtepompen die ook een deel warm tapwater leveren ligt in de regel boven de 2,5 (dan doen ze het slecht). Warmtepompen op bodemwarmte die grotendeels warmte leveren bij een temperatuur onder de 40 C kunnen een COP halen van meer dan 5. Dan heb je dus een rendement van 500% op de gebruikte elektriciteit.

Even rekenen

in 2015 was de CO2-emissie van een slecht functionerende warmtepomp ca 200 gram/kWh warmte (emissiefactor/COP: 500/2,5) en is de besparing ten opzichte van gas dus inderdaad nul. Dit zou de kritische verhalen in de media kunnen verklaren.
In 2019 is er echter al sprake van een heel andere situatie. Dan bespaart een warmtepomp al ten minste 20% CO2 uitstoot. Een goede warmtepomp haalde in 2019 zelfs al 50% à 60% besparing (COP van 4 a 5). In 2030 is de situatie nog veel gunstiger. Dan is sprake van 80% à 90% besparing op CO2 uitstoot door toepassing van warmtepompen. De gemiddelde afschrijvingsduur van warmtepompen is ca 15 jaar. Dus als je nu een warmtepomp plaatst als vervanging van een gasketel dan bespaar je binnen de levensduur van een warmtepomp altijd een aanzienlijke hoeveel CO2-emissie.

In de praktijk

Dit wil niet zeggen dat alle huizen direct geschikt zijn voor een warmtepomp, of dat het kostentechnisch nu direct een goede oplossing is. Voor slecht geïsoleerde huizen is het beter om eerst het een en ander aan isolatie te doen. Maar het een is niet de vijand van het andere. Je kunt ook beide doen. Of, als je al een redelijk geïsoleerd huis hebt, eerst een warmtepomp plaatsen en later verder isoleren, als dat je beter uitkomt. De vraag is vooral ook of zo’n warmtepomp wel uit kan voor een eigenaar-bewoner. Want goedkoop is een warmtepomp niet, en veel besparing in geld levert het niet op. (https://www.duec.nl/betaalbaar-verwarmen-zonder-aardgas/). Wat dat betreft is er nog wel een weg te gaan voordat warmtepompen op grote schaal de bestaande gasketels zullen verdringen.

Comments are closed.